ตาแห้ง

เขียนและตรวจสอบโดย นพ. วารินทร์ เดชคัมภีร์ · อัปเดตล่าสุด 6 กรกฎาคม 2569

ตาแห้งเกิดเมื่อตาเราสร้างน้ำตาไม่พอ หรือน้ำตาระเหยเร็วเกินไปครับ ทำให้แสบ เคือง ตาล้า พบบ่อยมากทั้งในคนวัยทำงานที่ใช้จอนานๆ และผู้สูงอายุ ส่วนใหญ่ดูแลตัวเองได้ และมีวิธีรักษาถ้าอาการมาก

อาการ

แสบตา เคืองเหมือนมีเม็ดทราย
ตาแดงเรื่อๆ ตาล้าง่าย
มัวเป็นพักๆ กะพริบตาแล้วชัดขึ้น
สู้แสงไม่ค่อยได้
บางคนน้ำตาไหลมากผิดปกติ — ฟังดูขัดกัน แต่เกิดจากตาแห้งจนระคาย ร่างกายเลยหลั่งน้ำตาออกมาเป็นพักๆ

ทำไมถึงเป็น

อายุมากกว่า 50 ปี ต่อมน้ำตาทำงานลดลง
เพศหญิง โดยเฉพาะวัยหมดประจำเดือน
จ้องจอนานๆ เวลาเพ่งจอเรากะพริบตาน้อยลงมาก น้ำตาเลยระเหยเร็ว
ใส่คอนแทคเลนส์
ลมแอร์เป่าหน้า อากาศแห้ง ฝุ่นควัน
ยาบางชนิด เช่น ยาแก้แพ้ ยานอนหลับ
โรคภูมิคุ้มกันบางอย่าง เช่น กลุ่มอาการเชอเกรน
ต่อมไขมันที่เปลือกตาอุดตัน ทำให้น้ำตาขาดชั้นไขมัน ระเหยเร็ว

ดูแลตัวเองยังไง

น้ำตาเทียม หยอดได้บ่อยตามอาการ ถ้าต้องหยอดเกิน 4 ครั้งต่อวัน เลือกชนิดไม่มีสารกันเสีย (วิธีหยอดตา)
กฎ 20-20-20 ทุก 20 นาทีที่ใช้จอ พักมองไกล 20 ฟุต (ราว 6 เมตร) นาน 20 วินาที และเตือนตัวเองให้กะพริบตาบ่อยขึ้น
ประคบอุ่นที่เปลือกตาวันละ 5–10 นาที ช่วยให้ต่อมไขมันทำงานดีขึ้น
เลี่ยงลมแอร์หรือพัดลมเป่าหน้าโดยตรง
ใช้เครื่องเพิ่มความชื้นในห้องแอร์
ดื่มน้ำให้พอ นอนให้พอ

การรักษาเมื่ออาการมาก

ยาหยอดลดการอักเสบหรือกระตุ้นการสร้างน้ำตา เช่น ไซโคลสปอริน
การอุดรูระบายน้ำตา (punctal plug) ให้น้ำตาอยู่ในตานานขึ้น
การรักษาต่อมไขมันเปลือกตาที่อุดตัน

เมื่อไรควรไปตรวจ

ดูแลตัวเองแล้วไม่ดีขึ้นภายใน 1–2 สัปดาห์
ปวดตา ตามัวลง หรือแพ้แสงมาก
ตาแห้งมากร่วมกับปากแห้งมากหรือปวดข้อ (อาจเป็นโรคภูมิคุ้มกัน)

คำแนะนำจากผม

เริ่มจากน้ำตาเทียม พักสายตาตามกฎ 20-20-20 และประคบอุ่นครับ ส่วนใหญ่ดีขึ้นเอง ถ้าทำแล้วไม่ดีขึ้นใน 1–2 สัปดาห์ หรือมีปวดตา ตามัว ควรไปให้จักษุแพทย์ตรวจ

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลนี้เพื่อความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจโดยแพทย์ครับ — ข้อจำกัดความรับผิดชอบ