วิธีหยอดตาและป้ายตาที่ถูกต้อง
เขียนและตรวจสอบโดย นพ. วารินทร์ เดชคัมภีร์ · อัปเดตล่าสุด 6 กรกฎาคม 2569
หยอดตาให้ถูกวิธี ยาถึงจะออกฤทธิ์เต็มที่และปลอดภัยครับ หน้านี้ผมสรุปวิธีหยอดตาและป้ายตาทีละขั้น พร้อมข้อผิดพลาดที่คนมักทำกัน
ก่อนหยอดยา
- ล้างมือด้วยสบู่ให้สะอาด
- อ่านฉลาก: ชื่อยา ตาข้างที่ต้องหยอด จำนวนครั้งต่อวัน และวันหมดอายุ
- ถ้าเป็นยาแขวนตะกอน (ฉลากบอกให้เขย่าก่อนใช้) เขย่าก่อนทุกครั้ง
- ถอดคอนแทคเลนส์ก่อนหยอด แล้วรออย่างน้อย 15 นาทีค่อยใส่กลับ
วิธีหยอดตา ทีละขั้น
- เงยหน้าขึ้น มองเพดาน
- ใช้นิ้วดึงหนังตาล่างลงเบาๆ ให้เป็นกระพุ้ง
- บีบยา 1 หยด ลงในกระพุ้ง — ปลายขวดห้ามแตะตา ขนตา หรือนิ้ว เพื่อกันเชื้อโรคเข้าขวดยา
- หลับตาเบาๆ ไม่ต้องบีบตาแน่น และไม่ต้องกะพริบตาถี่ๆ (ยิ่งกะพริบ ยายิ่งไหลออก)
- ใช้นิ้วกดเบาๆ ที่หัวตาชิดจมูก ค้างไว้ 1–2 นาที ช่วยให้ยาอยู่ในตานานขึ้น ออกฤทธิ์ดีขึ้น และลดยาที่ไหลลงคอ
- ซับยาที่ล้นด้วยทิชชูสะอาด แล้วล้างมืออีกครั้ง
ถ้าต้องใช้ยาหลายชนิด
- เว้นอย่างน้อย 5 นาที ระหว่างยาหยอดแต่ละชนิด หยอดติดกันทันทียาตัวแรกจะถูกชะออกก่อนออกฤทธิ์
- ถ้ามีทั้งยาหยอดและยาป้าย ให้หยอดก่อน ป้ายทีหลังเสมอ
- หยอด 1 หยดก็พอ ตาเรารับได้ครั้งละไม่เกิน 1 หยด มากกว่านั้นล้นทิ้งเปล่าๆ
วิธีป้ายตา (ยาขี้ผึ้ง)
- ล้างมือ ดึงหนังตาล่างลงให้เป็นกระพุ้ง
- บีบยายาวประมาณ 1 เซนติเมตร ป้ายตามกระพุ้งหนังตาล่าง ปลายหลอดไม่แตะตา
- หลับตาแล้วกลอกตาไปมาเบาๆ ให้ยากระจาย
- ตามัวชั่วคราวหลังป้ายเป็นเรื่องปกติ จึงนิยมป้ายก่อนนอน
การเก็บรักษายา
- ปิดฝาให้สนิท เก็บตามที่ฉลากบอก (บางชนิดต้องแช่ตู้เย็นช่องธรรมดา)
- ยาหยอดที่เปิดขวดแล้ว โดยทั่วไปใช้ได้ไม่เกิน 1 เดือน แม้ยายังไม่หมด
- ยาชนิดหลอดใช้ครั้งเดียว ทิ้งภายใน 24 ชั่วโมงหลังเปิด
- ไม่ใช้ยาหยอดตาร่วมกับคนอื่นเด็ดขาด
เตือนเรื่องยาสเตียรอยด์
อย่าซื้อยาหยอดตาสเตียรอยด์มาใช้เองโดยไม่มีแพทย์ดูแลนะครับ ใช้ต่อเนื่องเสี่ยงต้อหิน ต้อกระจก และทำให้การติดเชื้อลุกลามโดยไม่รู้ตัว
คำแนะนำจากผม
ถ้าหยอดยาแล้วแสบมากผิดปกติ ตาแดงขึ้น หนังตาบวม หรือคัน (อาจแพ้ยา) หยุดยาแล้วปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ต่อครับ
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
ข้อมูลนี้เพื่อความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจโดยแพทย์ครับ — ข้อจำกัดความรับผิดชอบ